O K A N



	O K A N - Veel gestelde vragen Hoe gebeurt de oriëntering van een anderstalige minderjarige nieuwkomer (secundair onderwijs) in Vlaanderen? de oriëntering wordt in de eerste plaats bepaald door het gelijkwaardigheidsattest. Dat attest verkrijgen de leerlingen door hun diploma van de hoogst behaalde klas in het land van herkomst naar het Ministerie van Onderwijs te sturen. Daar wordt een gelijkwaardigheid uitgeschreven overeenkomstig met de graad van onderwijs in België. Wij kunnen geen advies geven dat niet overeenkomt met het gelijkwaardigheidsattest. Leerlingen die geen diploma kunnen bemachtigen uit hun land en die erkend zijn als vluchteling mogen een verklaring op basis van eer afleggen. Zij worden dus op hun woord geloofd. Deze gelijkwaardigheidsattesten zijn interessant, maar niet altijd goed. Wij hebben leerlingen die heel intelligent zijn, maar door omstandigheden veel jaren verloren hebben in hun land. Hoewel ze 18 zijn bv., hebben ze dan toch maar een gelijkwaardigheid voor het 3de jaar BSO. In zo een gevallen is dat heel pijnlijk, daar wij er soms van overtuigd zijn dat ze gerust 3 of 4 ASO zouden aankunnen. In de tweede plaats gebeurt de oriëntering ook door een klassenraad (die nochtans niet bindend is). Wij hebben de leerlingen gemiddeld 10 maanden in de klas en hebben een goede kijk op hun evolutie en studiehouding. Aan de hand van een soort examens wordt ook hun uiteindelijke kennis getest. Mede (maar zeker niet alleen) door die resultaten geven wij een oriënteringsadvies dat natuurlijk aansluit bij de gelijkwaardigheid. Ondergaat elke okanner een test vooraf om te bepalen in welk niveau hij zal terecht komen en welke specifieke cursus hij moet volgen? Zo ja, waar gebeurt die test? Door wie wordt die test afgenomen? Er worden enkele testen afgenomen. Eén ervan is opgesteld door NT2, maar persoonlijk vind ik die nogal laag van niveau, aangezien er vooral op passieve kennis getest wordt. Het geeft een beeld, maar een heel beperkt beeld. De test wordt door de leerkrachten op school afgenomen. Zelf hebben wij een soort examensysteem, driemaal per jaar, met Kerst, Pasen en in juni. Daarin wordt vooral de evolutie van de leerling getest. De testen zijn opgesteld per niveaugroep. Door een aantal jaren ervaring kunnen wij aan de hand van deze resultaten een vrij correct en concreet advies geven. Hoe pak je zo'n klas vol verschillende nationaliteiten, religies en culturen aan? M.a.w. hoe ga je van start met zo een klas? Het begin is steeds de moeilijkste fase. Daar je de leerlingen nog niet kent, en er meestal geen echt gesprek mee kan voeren, kan je de leerlingen dus ook nog niet gaan indelen in niveaugroepen. Met als gevolg dat je in een grote groep zit, met soms meer dan 20 nationaliteiten, verschillende leeftijden dooreen, verschillende godsdiensten en intellectuele niveaus. Het eerste probleem is het taalprobleem. Met de meeste leerlingen kan je niet communiceren in een gemeenschappelijke taal in het begin van het schooljaar. Het lesgebeuren vertrekt dus vanaf de eerste minuut in het Nederlands. De eerste weken wordt dan ook veel gebruik gemaakt van gebarentaal, het aanleren van concreet zichtbare woordenschat, het uitbeelden van situaties en het maken van tekeningen. Na een tiental dagen beschikken de leerlingen over een kleine woordenschat die ons in staat stelt daar verder op in te gaan en dus moeilijkere dingen aan te leren zoals het maken van kleine zinnen of het uitleggen van moeilijkere woorden door gebruik te maken van de woorden die zij al kennen. Voor nieuwe leerkrachten is dat een grote aanpassing. Na enkele jaren OKAN wordt het een evidentie. Voor mij persoonlijk is het niet zo moeilijk mezelf verstaanbaar te maken de eerste dagen, noch om de leerlingen te begrijpen. Na een kleine maand proberen we (als er genoeg uren voor handen zijn) de groepen op te delen volgens niveaugroepen, rekening houdend met de leeftijd, maar vooral ook met het aantal jaren school dat de leerlingen gevolgd hebben in het land van herkomst, en we kijken natuurlijk ook naar de snelheid waarmee ze vertrouwd raken met het Nederlands. Leerlingen die analfabeet of ander gealfabetiseerd zijn proberen we indien mogelijk in een aparte groep te plaatsen daar zij speciale aandacht nodig hebben om in onze taal gealfabetiseerd te raken. Natuurlijk blijven er grote verschillen gedurende heel het schooljaar in zo een gevarieerde groep van culturen. Daarom proberen wij de leerlingen in de eerste plaats een thuis te geven, een gevoel van liefde en respect. Door deze aspecten in het lesgebeuren te integreren, krijg je een hechte groep. De leerlingen en leerkrachten krijgen een soort familiaal gevoel. Deze minimaatschappij van verscheidenheid toont eigenlijk een knap beeld van wat de wereld zou kunnen zijn. Verschillende rassen kunnen perfect op een mooie manier met elkaar samenleven. Respect is de sleutel. Hoe differentieer je? Welke differentiatiemogelijkheden zijn er? De makkelijkste en beste manier voor de leerlingen en de leerkrachten om te differentiëren is natuurlijk het kunnen opdelen in niveaugroepen. Zo kan je 32 uren in de week aangepast en boeiend onderwijs geven voor iedereen. Soms is dat praktisch niet mogelijk, en dan moet je andere manier zien te vinden. Differentiatie in de OKAN is niet evident daar je met het grote taalprobleem zit. Differentiatie vraagt toch een minimum aan zelfstandig werken. Wanneer leerlingen niet kunnen lezen of schrijven of de Nederlandse taal niet voldoende machtig zijn om de opdracht te begrijpen, is het dus niet evident differentiërende taken uit te voeren. Soms proberen we meer gevorderde leerlingen samen te zetten met minder gevorderde leerlingen en laten we hen samenwerken. Maar ook dit vraagt veel geduld alvorens het werkbaar is. Binnen de verschillende niveaugroepen is het makkelijk te differentiëren. Bij de jongere en speelsere groepen werken we meer op het niveau basisonderwijs, bij de andere groepen proberen we meer de methode en enkele vakken van het secundair onderwijs te volgen. Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen van OKAN? Mogelijkheden: wat ik persoonlijk een heel groot voordeel aan de OKAN vind, is dat we geen leerplan hebben. Daardoor kunnen we onze lesinhoud volledig op de leerlingen en hun niveau afstemmen zonder dat er druk ontstaat over 'zullen we klaar geraken?'. Natuurlijk houdt dit ook een beperking in: nieuwe leerkrachten hebben het vaak heel moeilijk om in te springen daar ze geen draad hebben om zich aan vast te houden. Zo komen we ook aan een volgende beperking, die tegelijkertijd ook een mogelijkheid is: heel veel van onze materialen en cursussen maken we zelf. Zo kan je supercreatief zijn en je lesinhoud door en door kennen, beperking natuurlijk terug: het is niet evident voor nieuwe leerkrachten. Door de kleinere klassen kan je een heel familiale band opbouwen met je leerlingen, iedereen kent iedereen, in onze OKAN komen de meeste leerkrachten ook maar in 2 klassen, waardoor we heel veel uren met dezelfde klas doorbrengen en de band dus ook nog dieper en intenser wordt. Okan krijgt ook (indien je er als team werk van maakt) vaak subsidies los van allerlei projecten zoals DYNAMO2, of de Koning Boudewijnstichting. Zo hebben wij al tal van leuke activiteiten en een totaal spektakel kunnen organiseren (waar we ook veel tijd in kunnen steken, daar we dus niet gebonden zijn aan een leerplan. Een grote beperking van OKAN is: de leerlingen blijven het hele jaar door instromen. Zo zijn de klassen ook voortdurend 'vloeibaar'. Daardoor komen soms leerlingen van een totaal ander niveau in een klas terecht waar ze eigenlijk niet thuishoren. Dat is een grote moeilijkheid, zowel voor de leerlingen als voor de leerkrachten. Een andere beperking is ook dat we door die voortdurend toevloed aan leerlingen, constant nieuwe leerkrachten nodig hebben. Die zijn niet altijd even makkelijk te vinden, naarmate het jaar vordert. En een pijnlijk iets is ook dat goede leerkrachten vaak terug moeten afvloeien eind juni daar we nooit zeker zijn met hoeveel leerlingen (en dus ook leerkrachten) we kunnen en zullen starten in september. Naar welke richting stromen de meeste door? Dit is heel uiteenlopend. We hebben heel wat leerlingen die doorstromen naar het secundair onderwijs ASO (bv. wetenschappen, wiskunde en economie) De richtingen met talen zijn minder in trek aangezien de leerlingen al moeilijkheden genoeg met het Nederlands ondervinden. Wanneer daar dan nog veel Frans, Engels en Duits bijkomt, wordt het problematisch daar dat voor de meesten allemaal nieuwe talen zijn. 1 B, 2 BVL en 3 BSO (kantoor, verzorging…) wordt ook veel aangeraden, meestal op basis van leeftijd of indien er geen hogere gelijkwaardigheid is. TSO is vaak de meest aangewezen richting. Indien de mogelijkheden voor verder studeren er niet zijn (bv. financieel gezien of maatschappelijk gezien), is deze richting aan te raden. Na afloop (na het 6de jaar) krijg je een goed diploma en je hebt toch een hele goede degelijke opleiding genoten. Verder is TSO (omwille van het taalprobleem) vaak meer aan te raden dan ASO, daar het accent dan niet alleen ligt op theoretische vakken. Is één jaar okan voldoende voor de meeste leerlingen? Voor de meeste leerlingen is 1 jaar voldoende. Met welke problematiek heb je zoal te maken als je in de okan lesgeeft? Taalproblematiek / misverstanden Cultuurverschillen / misverstanden, andere gewoontes, onbegrip verschillende leeftijden (van 12 tot 18) binnen in één klas weinig contact met ouders (taalprobleem, of cultureel…) trauma's, pijnlijke familiale situaties, onzekerheid onzekerheid of de leerlingen kunnen blijven, soms verdwijnen ze van de ene dag op de andere weinig mogelijkheid om te studeren buiten de school financiële problemen, bv. het niet kunnen betalen van schoolrekeningen het hele jaar bijkomen van nieuwe leerlingen, je bent nooit zeker van je klas het hele jaar door zoeken naar nieuwe leerkrachten, opleiden van nieuwe leerkrachten

O K A N - Veel gestelde vragen