Polonianet - Speciale klas voor anderstalige kinderen

Woon je nog maar pas in Vlaanderen? Spreken je kinderen weinig of geen Nederlands? Dan krijgen zij aangepast onderwijs. Dat heet: onthaalonderwijs.

In 2007 volgden meer dan 3000 anderstaligen de speciale lessen in het onthaalonderwijs. De kinderen komen uit alle hoeken van de wereld. Een groot deel ook uit Oost-Europese landen, d e federatie van Rusland en de Balkan.

Twee systemen

Anderstalige kinderen van zes tot twaalf jaar gaan naar een gewone school. Ze zitten in een gewone klas van het basisonderwijs, tussen Vlaamse leerlingen. Ze krijgen wel extra begeleiding. Vooral om Nederlands te oefenen. Als dat nodig is, ook om leerstof te herhalen of bij te benen.

Voor jongeren, tussen twaalf en achttien jaar oud, is er een ander systeem. Zij gaan naar een aparte klas met uitsluitend anderstalige nieuwkomers, een onthaalklas. Pas na een jaar stappen ze over naar een gewone klas.

Leuke lessen

“De onthaalklas is heel plezant. We zorgen voor veel afwisseling”, vertelt Els Delaere. Els begeleidt anderstalige leerlingen tussen twaalf en achttien jaar, in het Sint Guido Instituut in Anderlecht.

“We beginnen met intensieve lessen Nederlands. Luisteren, lezen, schrijven en spreken. Na een paar maanden krijgen de leerlingen ook andere vakken. Wiskunde bijvoorbeeld. Niet om te leren rekenen. Wel om woorden te leren die typisch zijn voor het vak. Zoals vermenigvuldigen, delen, oppervlakte, omtrek, ... Dat hebben ze nodig om later de gewone lessen goed te begrijpen.”

“In de les aardrijkskunde vertellen we over België en Europa. Natuurlijk bekijken we ook de wereldkaart. Dat kan moeilijk anders in een klas met veel verschillende nationaliteiten.”

Twee uur per week staat er sport op het programma. Want beweging is gezond voor elk kind. En er is elke week plastische opvoeding. In die les krijgen de jongeren de kans om iets over zichzelf te vertellen via tekeningen of knutselwerken.

Schooltaal

Een belangrijk vak is “schooltaal”. Dat gaat over woorden die we dagelijks gebruiken op school en die je nodig hebt in alle vakken.

Denk aan woorden als: ‘tenslotte', ‘eerst', ‘eigenlijk'. Of ‘dus', ‘bij', ‘naar'. Het is niet makkelijk om die woorden uit te leggen en aan te leren. Maar ze zijn cruciaal om opdrachten in de klas goed te begrijpen.

Themaweek

Soms gaan de lessen een hele week lang over één thema. Over het politieke systeem in België bijvoorbeeld. Els Delaere: “Dan organiseren we verkiezingen in de klas. Met kandidaten, partijen en een verkiezingscampagne. Ook debatten, journalisten en stemhokjes. Aan het eind van de week kiezen we de ‘burgemeester van de klas'.”

Vorig jaar was er ook een themaweek over verkeer. “We gingen fietsen in het bos. De politie kwam de verkeersborden uitleggen. En we namen de bus, de trein en de tram. Zodat de leerlingen later makkelijk zelf de weg vinden naar hun school,” vervolgt Els.

“En elk jaar behandelen we het thema gezondheid en hygiëne. Want op dat gebied bestaan er grote verschillen tussen culturen. De leerlingen krijgen in die week ook seksuele voorlichting. En ze leren hoe we in België denken over samenwonen en homoseksualiteit.”

Snuffelstage

Om zich goed voor te bereiden gaan de leerlingen van de onthaalklas twee weken op stage in een gewone school. Dat heeft veel voordelen.

Ten eerste leren ze het schoolsysteem kennen. Want in een gewone school krijgen ze veel verschillende vakken en elk uur een andere leerkracht in een ander lokaal. Een berg huiswerk ook. En een grote klas, met veel minder individuele begeleiding.

Ten tweede kunnen de jongeren een studierichting uitproberen. Wat studeren ze het liefst? Wat kunnen ze het best? Kantoorwerk of handenarbeid, economie of talen, exacte wetenschappen of menswetenschappen?

Een derde voordeel van een snuffelstage: de leerlingen krijgen een kleine schok. Ze beseffen dat ze nog veel Nederlands moeten leren om de schoolboeken te begrijpen en de lessen te volgen.

Thuis in de nieuwe school

Na een jaar in de onthaalklas gaan de jongeren naar een gewone klas. Els Delaere begeleidt hen daarbij.

“In scholen waar niet veel migranten zijn, voelen onze jongeren zich snel thuis. Ze leggen gemakkelijk contacten,” merkt Els op. “In concentratiescholen met veel anderstalige kinderen, is het moeilijker. Daar vormen de leerlingen kliekjes en spreken onder elkaar hun eigen taal. Er is ook onverdraagzaamheid en racisme tussen leerlingen van verschillende afkomst.”

Slaagkansen in gewoon onderwijs

Els stelt vast dat de meeste van haar leerlingen goede resultaten behalen in het normale onderwijs. Op 76 leerlingen waren er vorig jaar 67 geslaagd.

“Ik doe er alles aan om de slaagkansen zo groot mogelijk te maken,” zegt Els. “Ik praat met de ouders over de juiste studierichting. Ik onderhandel met de nieuwe school over aangepaste lesmethodes en taalgebruik. Het belangrijkste is dat de school niet alleen kijkt naar de resultaten die een leerling behaalt, maar ook naar de evolutie en het groeipotentieel.”

Tips voor ouders

• Onthaalonderwijs is er alleen voor kinderen die minder dan een jaar in België wonen. Wacht dus niet te lang met inschrijven. Kinderen zijn sowieso verplicht om zich in te schrijven in een school binnen de zestig dagen na hun aankomst in België.
• Anderstalige kinderen mogen naar een gewone klas. Maar dan is er geen weg terug. Na negen maanden in een gewone klas kan je kind niet meer overstappen naar een onthaalklas.
• Zorg dat je goed weet wat er op school gebeurt en hoe het schoolsysteem in elkaar zit. Dan hebben de kinderen meer kans op slagen. Maak een lijstje met al je vragen en leg ze voor aan de leerkracht.
• Als de school je uitnodigt voor een gesprek, ga dan naar de afspraak. Je kan ook zelf een onderhoud vragen met een leerkracht. Spreek je geen Nederlands? Vraag dan een tolk of neem iemand mee die kan vertalen.
• Kinderen moeten wennen aan een nieuw land, een nieuwe taal, nieuwe vrienden. Sommige kinderen zullen de schoolachterstand nooit helemaal inhalen, anderen hebben tijd nodig om in hun eigen tempo te groeien. Het is dus beter om je kind niet op te zadelen met overdreven hoge verwachtingen. Niet alle kinderen kunnen advocaat of dokter worden.